syllabus door Heleen Makkinga © 2007 Heleen Makkinga
m a r k t k e n n i s
voor beeldend kunstenaars
1
inleiding
Veel startende kunstenaars weten niet goed hoe de markt voor hun werk er uitziet en hoe ze deze gestructureerd
kunnen benaderen en bewerken. Het doel van dit stuk is om een start te maken met het creëren van inzicht in
de markt. Hierbij komen onderwerpen aan bod als het opdrachtencircuit, expositiemogelijkheden
en het benade-
ren van galeries, bedrijven, particulieren en de pers. Daarnaast wordt een aantal praktische zaken belicht, zoals
het verschil tussen een freelancer en een zelfstandig ondernemer en het afdragen van omzetbelasting.
Uiteraard is dit geen compleet verhaal en daarom verwijs ik aan het eind naar een aantal bronnen waar je meer te
weten kunt komen. Sommige informatie is aan verandering onderhevig. Zorg daarom dat je de ontwikkelingen zelf
in de gaten houdt, zoals bijvoorbeeld de discussie rondom de 6% BTW-
4
beschrijving van de markt
De markt van een kunstenaar bestaat uit diverse doelgroepen. Ik bespreek hier kort
de doelgroepen in twee verschil-
lende circuits: het expositiecircuit en het opdrachtencircuit.
Het expositiecircuit
Dit circuit bestaat uit verschillende doelgroepen en het biedt verschillende mogelijkheden om je werk te exposeren
en te verkopen:
Galeries
Een galerie regelt een aantal belangrijke zaken voor een kunstenaar: de expositie,
de opening, de publiciteit en de
financiële afhandeling met de koper. In ruil hiervoor vraagt de galerie bemiddelingskosten
(commissie), tegenwoor-
dig vaak 40 % of meer van het verkochte werk. Verder werkt het per galerie anders:
vaak moet je ook een huur-
vergoeding betalen en soms moet je meebetalen aan de drukkosten van de uitnodigingen of aan de drankjes en
hapjes bij de opening. Inmiddels zijn er in Nederland meer dan 700 galeries. Op de site galeries.nl vind je een
overzicht.
Kunstuitleen
Bij de organisaties voor kunstuitleen kunnen particulieren en bedrijven
tegen een vergoeding een kunstwerk huren
en kopen. Kunstenaars krijgen een vergoeding voor het ter beschikking stellen van hun werk en bij verkoop rekent
de kunstuitleen een vast percentage. De ca. 85 kunstuitleeninstellingen hebben zich
verenigd in de Federatie Kunst-
uitleen (FKU).
Eigen atelier en website
Uiteraard kun je ook af en toe ‘open atelier’ houden in je
eigen werkruimte (zo voorkom je bemiddelingskosten).
Zorg ervoor dat er veel (plaatselijke) publiciteit is en verstuur uitnodigingen.
Ook kun je deelnemen aan een kunst-
route of er zelf een organiseren. Daarnaast verkopen steeds meer kunstenaars hun werk via internet. Een eigen
website brengt zijn geld toch vaak echt op. Onze academie biedt hiervoor een websitecursus. Ook kun je voor een
gratis variant kiezen door je bijvoorbeeld aan te sluiten bij een kunstenaarssite als exto.nl.
Kunstenaarsinitiatieven
Wanneer je het prettig vindt om in samenwerkingsverband te werken (zie ook het praktijkproject van onze opleiding),
dan kun je je aansluiten bij een kunstenaarsinitiatief. Vaak schrijft een kunstenaarsinitiatief zich in voor een project,
opdracht of groepsexpositie. Een dergelijk initiatief kan soms in aanmerking komen
voor overheidssubsidie, bijvoor-
beeld via de Mondriaanstichting.
Verenigingen
Kunstenaarsverenigingen zijn meestal stads-
leden. Men beschikt meestal over een eigen expositieruimte. De commissie die gehanteerd wordt is vaak wat lager
dan bij galeries, omdat er inkomsten binnenkomen via lidmaatschapsgelden en soms subsidie van de gemeente.
Voorbeelden van grote kunstverenigingen zijn Arti in Amsterdam, Pulchri in Den Haag en KZOD in Haarlem. Ook
kleinere plaatsten kunnen een kunstenaarsvereniging hebben, zoals bijvoorbeeld Instock in Oegstgeest en de
Het opdrachtencircuit
Het inkomen van beeldend kunstenaars kan voor een belangrijk deel voortkomen uit het uitvoeren van opdrachten.
Deze opdrachten worden gegeven door verschillende doelgroepen: de overheid, het bedrijfsleven, particulieren en
tussenpersonen.
De overheid
De gemeentes en provincies zijn een belangrijke partij voor het verstrekken
van opdrachten. Denk bijvoorbeeld
aan kunst in de openbare ruimte (scholen, bruggen, pleinen, rotondes e.d.), in overheidsgebouwen
en bij non-
profitorganisaties. De Centra Beeldende Kunst (CBK's) voeren de zogenaamde percentageregeling uit. Deze
regeling betreft de afspraak dat 0,5 tot 2% van de kosten van de bouw van een overheidsinstelling aan kunst in
of aan het gebouw moet worden besteed. Elke grotere stad heeft wel een CBK, zoals bijvoorbeeld het CBK
Amsterdam. Soms is deze taak ondergebracht bij een andere organisatie zoals in Den Haag bij Stroom.
Het bedrijfsleven
Ook het bedrijfsleven is een interessante doelgroep. Denk hierbij
niet alleen aan de verkoop van schilderijen,
beelden en installaties, maar ook aan muurschilderingen, relatiegeschenken en schilderworkshops
voor mede-
werkers.
Particulieren
De doelgroep particulieren neemt nog steeds het grootste aandeel in
beslag bij de opdrachten van beeldend
kunstenaars, zowel naar aantal als naar omzet gemeten. De particuliere markt bereik je het beste via exposities,
internet en mond-
het verzoek om dat ene beeld dat ze van je gezien hebben exact na te maken, maar dan in een ander formaat?
En in hoeverre kun en wil je afwijken van je eigen stijl als je bijvoorbeeld verzocht
wordt om een mooie zonsonder-
gang te schilderen, precies kleurend bij het bankstel? Lastige vragen waar iedere kunstenaar zijn eigen antwoord
op moet zien te vinden.
Tussenpersonen
Deze voor kunstenaars interessante doelgroep neemt een belangrijke plaats in binnen de beeldende kunst.
Tussenpersonen leggen verbanden tussen kunstenaars en bedrijven. Vaak hebben ze een groot bestand van
in hun ogen geschikt werk van kunstenaars. Daarmee informeren en adviseren zij bedrijven die kunst willen
aankopen of een opdracht willen verstrekken. Voorbeelden van tussenpersonen zijn Onderneming & Kunst
en Artolive.com.
5
het benaderen van de markt
Hierboven zijn aardig wat doelgroepen aan bod gekomen, die belangrijk kunnen zijn
voor een beeldend kunstenaar.
Nu bespreek ik de werkwijze (en haken en ogen) met betrekking tot het benaderen van de belangrijkste doelgroepen.
Galeries: zelf benaderen of gevraagd worden?
In het algemeen kan gezegd worden dat het benaderen van een galerie een goede voorbereiding vereist. Voordat je
op een galeriehouder afstapt, moet je je verdiepen in het soort werk waarin de galerie zich gespecialiseerd heeft en
je afvragen of dit aansluit bij jouw werk.
Kleine galeries kun je vaak zelf benaderen via e-
gerenommeerde galeries geven de galeriehouders er meestal de voorkeur aan om door eigen onderzoek in contact
te komen met kunstenaars. Dit doen zij veel via het bekijken van websites, het bezoeken
van kunstbeurzen, eind-
examenexposities en atelierbezoek. Daarnaast maken ze veel gebruik van hun netwerk: andere kunstenaars, galeries,
kunstenaarsinitiatieven en verenigingen. Hierbij moet je er van uitgaan dat een galerie ongeveer 10 exposities per jaar
organiseert. Er is dus niet veel speelruimte voor de galeriehouder. Meestal exposeren kunstenaars bij een vaste groep
galeries, per galerie ongeveer eenmaal per twee jaar. Toch zal een galeriehouder ook ruimte willen en moeten bieden
aan nieuwe kunstenaars. Daarom is het verstandig om zelf ook activiteiten te ondernemen.
Je moet altijd antwoord kunnen geven op de vraag waarom je specifiek bij deze galerie wilt exposeren:
-
-
-
-
Vervolgens kun je een lijst opstellen van galeries die bij de criteria aansluiten.
Raadpleeg hiervoor de culturele
agenda’s van dag-
jaarlijks aangepast. Daarnaast is het nuttig om goede contacten met mede-
van galeries in tijdschriften in de gaten te houden en kunstbeurzen te bezoeken.
Wanneer je al deze informatie verza-
meld hebt, ben je beter voorbereid als je contact weet te leggen met een galerie en kun je bovendien je keuze goed
motiveren.
Bedrijven en overheid: zelf benaderen of via een tussenpersoon?
Netwerken is bij bedrijven heel belangrijk. Wellicht ken je mensen die bij een voor jou interessant bedrijf werken (zie
hier boven de paragraaf omschrijving van je eigen werk). Benader deze mensen eens
en vraag ze wie de contactper-
soon is binnen hun organisatie voor wat betreft exposities en kunstaankopen. Dit werkt vaak erg goed.
Ook kun je een mailing versturen naar relevante bedrijven. Zowel TPG Post als de
Kamer van Koophandel kunnen
tegen betaling adresstickers uitdraaien van bedrijven die je daar zelf hebt geselecteerd aan de hand van bepaalde
kenmerken. Bij de mailing kun je een professionele brochure van je werk toevoegen. Het is verstandig om er binnen
twee weken een follow-
aangekomen bij de relevante medewerker en of er interesse is.
Vergeet daarnaast de tussenpersonen niet te benaderen. Deze organisaties zijn gespecialiseerd
in het bemiddelen
tussen bedrijven en kunstenaars. Vaak kun je via internet meer te weten komen. Via de website kun je je aanmelden
en moet je foto’s van je werk in JPG-
hun doelgroep. Je werk mag je daarnaast ook gewoon exposeren, maar wanneer een van hun klanten geïnteresseerd
is in jouw werk, moet het wel op korte termijn beschikbaar zijn. Vervoer e.d. wordt dan geregeld door de tussenpersoon,
uiteraard tegen een vergoeding (commissie).
Bij de overheid werkt het vaak net weer anders. Adviseurs van een organisatie zoals
een Centrum voor Beeldende
Kunst kunnen door middel van advertenties en het gericht opvragen van documentatiemateriaal bij het CBK tot het
verstrekken van een opdracht komen Hierbij is het van belang om lid te worden van het blad BK Informatie. Hierin
worden vaak door overheidsinstanties opdrachten geplaatst, waar je als kunstenaar
op in kunt schrijven (veel beel-
den, minder schilderijen).
Particulieren
De particuliere markt is de grootste en meest wijdvertakte doelgroep van een beeldend kunstenaar. Particulieren
bereik je via exposities, internet en vooral via mond-
elders bespreek, ga ik er op deze plek niet verder op in.
Centra voor Beeldende Kunst (CBK)
De Centra voor Beeldende Kunst fungeren lokaal of regionaal als aanspreekpunt voor kunstenaars, opdrachtgevers
en publiek. Naast de kunstuitleen bieden zij nog andere diensten en ontwikkelen ze kunstprojecten. De meeste centra
hebben een eigen website. Een aantal grotere samenwerkende CBK’s zijn te vinden op de site van kunstenaars.nu.
Belangrijk detail: voor elk CBK moet je een ballotageprocedure doorlopen. Wanneer
je in Zuid-
onder Het Kunstgebouw in Rijswijk. Hier kun je een inschrijfpakket aanvragen, dat je dan ingevuld en ondersteund
door fotomateriaal kunt terugsturen. Na verloop van tijd krijg je schriftelijk bericht of je toegelaten bent.
Kunstenaarsinitiatieven en verenigingen: balloteren is ook een kunst.
Net als bij een CBK moet je meestal ook bij kunstenaarsinitiatieven en kunstenaarsverenigingen geballoteerd worden.
Dit gaat vaak eerst schriftelijk: je stuurt je motivatie, C.V. en fotomateriaal op. Vervolgens word je al dan niet uitgenodigd
om met je werk langs te komen. Dit werk moet je soms een dag of langer achterlaten en vervolgens weer ophalen.
Meestal kun je er zelf niets bij vertellen en kan over de uitslag (meestal schriftelijk)
niet gediscussieerd of gecorrespon-
deerd worden. Soms komt het voor dat een ballotagecommissie bij jou in het atelier langs komt. Mocht je afgewezen
worden, dan kun je het veelal na een jaar of anderhalf jaar opnieuw proberen.
6
het benaderen van de pers
Wanneer je een expositie hebt, of ander nieuws dat belangrijk kan zijn voor publiek
(bijvoorbeeld de opening van
een nieuw atelier, een nieuwe werkwijze of product, nieuwe activiteiten), dan is het nuttig om de media hier van op
de hoogte te stellen. Hieronder vallen kranten, tijdschriften, kabelkranten, radio, televisie en relevante websites.
Voordat je contact opneemt is het belangrijk te weten wat je precies te melden hebt, wat daar de nieuwswaarde
van is en wat je werk of jouw persoon in zich heeft om een redactielid te bewegen om actie te ondernemen. Zorg
dus dat je de boodschap aantrekkelijk maakt voor de desbetreffende doelgroep.
Vervolgens is het verstandig om vooraf te informeren wie de specialist is binnen
de redactie die over dit onderwerp
gaat. Wanneer je contact opneemt, kun je de persoon in kwestie uitnodigen om langs te komen. Vaak is het handig
om dan meteen een persbericht te versturen en te informeren of je nog aanvullend
beeldmateriaal e.d. kan mee-
sturen. Hieronder volgen wat handige tips om een persbericht op te stellen.
Het schrijven van een persbericht
De vorm
Hanteer vaste richtlijnen bij het schrijven van een dergelijk artikel. Zet er altijd boven: ‘Persbericht’, gevolgd door
je naam, adres, telefoonnummer en datum van verzending. Vervolgens schrijf je een bondige kop, bijvoorbeeld:
‘Wethouder opent expositie in gemeentehuis Haarlem’. Hierna volgt de tekst, ongeveer
een half A4-
lang!). Onderaan het bericht voeg je een ‘noot aan de redactie’ toe met je emailadres en eventueel je website
voor meer informatie.
De tekst
De tekst kun je het beste onderverdelen in drie stukken: de inleiding, het midden en einde. De inleiding moet het
wie, wat, waar en wanneer vermelden. Het middenstuk kan gaan over het hoe en waarom.
Het einde kun je benut-
ten voor praktische zaken, korte nadere informatie, je bereikbaarheid etc.
De stijl
Uiteraard is het zinvol om de stijl van je tekst aan te passen aan het lezerspubliek waar het voor bedoeld is.
In het algemeen zijn de volgende tips van toepassing:
-
-
-
Het is goed om de volgende dag nog eens opnieuw naar de tekst te kijken. Kromme zinnen
en spelfouten vallen
dan beter op. En laat het vooral ook door iemand anders lezen om blinde vlekken te voorkomen.
In het kader van de vakopleiding heeft onze academie in het verleden korte schrijfcursussen georganiseerd o.l.v.
professionele schrijvers.
8
slot en bronvermelding
Er is nu veel informatie gegeven die van nut kan zijn bij je eerste schreden op de
markt voor de beeldend kunstenaars.
Tegelijkertijd besef ik dat hoe meer kennis je opdoet, des te meer nieuwe vragen dit ook weer oproept. Ik heb absoluut
niet de antwoorden op al deze vragen. Maar gelukkig kan ik zeggen dat een echte ondernemer zich kenmerkt door het
pro-
Kortom: zoek zelf ook dingen uit. Wanneer je nuttige aanvullingen hebt op deze handleiding, hoor ik dat graag.
Tot slot vermeld ik hieronder een aantal bronnen die ik gebruikt heb voor het samenstellen van dit stuk; wellicht ook
handig voor jou als lezer. Ik wens je ontzettend veel succes bij het opstarten of
verder uitbouwen van je kunstenaars-
-
Bronvermelding
Kunstenaars&CO, Nieuwe Herengracht 119, 1011 SB Amsterdam
De kunstenaarslijn van Kunstenaars&CO: 0900-
De Belastingdienst
Handboek ondernemen, de gids voor de startende en kleine ondernemer over belastingen
en werknemersverzekeringen (gratis af te halen bij elk belastingkantoor)
Het blad BK-
Overige websites
www.beroepkunstenaar.nl
www.galeries.nl
www.fnv-
www.kunstgebouw.nl
www.onk.nl
www.artolive.com
www.kunstenaars.nu
www.kvk.nl
Zie meer linken op de Linkenpagina van deze academie-
-
Heleen Makkinga
docent Kunstacademie Leiden
www.heleenmakkinga.exto.nl
april 2007
3
benoeming en plaatsbepaling van je werk in de markt
Omschrijving van je werk
Het is belangrijk, je werk kort en zakelijk te kunnen beschrijven. Welke stijl heeft het en behoort het tot een stroming?
Wat is de thematiek van je werk en waarin onderscheidt het zich? Welke afmetingen heeft het en welke materialen
gebruik je? Welke eisen stel je aan de presentatie van je werk en hoe is het gedocumenteerd?
Je kunt dit eens voor jezelf opschrijven (maximaal een half A4-
Het is essentieel om de genoemde vragen t.a.v. je eigen werk te kunnen beantwoorden. Alleen dan kun je bepalen
welke de doelgroepen voor je werk kunnen zijn. Wanneer je de groepen voor jezelf gaat bepalen is het belangrijk, zo
concreet mogelijk te zijn. Bijvoorbeeld: je maakt schilderijen in groot formaat met als onderwerp ‘verbinding en
communicatie’. Dan kun je als doelgroep het bedrijfsleven bedenken, maar specifieker kun je bedrijven als KPN,
Vodafone en Casema benaderen. Ook kun je het thema iets abstracter zien en vervolgens
PR-
ten en reclamebureaus op je lijst zetten.
Prijsstelling
De factoren die de prijs van een werk bepalen zijn complex en soms persoonlijk. Hieronder geef ik wat richtlijnen
die houvast kunnen bieden.
• Bepaal de kostprijs van je werk. Denk hierbij niet alleen aan materiaalkosten, maar bereken ook je tijd en
beroepskosten als de huur van je atelier, transportkosten, aanschaf relevante
literatuur of andere onderzoeks-
kosten.
• Daarna bepaal je wat je er zelf aan wilt verdienen, je ‘salaris’. Het is gebruikelijk
om minimaal 30 procent van
de kostprijs te berekenen. Dit kan de prijs van een werk echter sterk doen oplopen als je hoge vaste lasten
hebt en een lage productie. De haalbaarheid van een verkoopprijs is uiteindelijk sterk afhankelijk van de
vraag naar je werk en van je naamsbekendheid.
Bij dit alles kun je ook uitgaan van het vergelijkingsprincipe. Bezoek regelmatig exposities van kunstenaars met
een vergelijkbaar werk-
Vervolgens kun je overwegen om een prijslijst voor jezelf vast te stellen, waarbij je rekening houdt met bijvoorbeeld
afmetingen, technieken en materialen. Ook kun je een minimum-
Bijvoorbeeld bij schilderijen:
Wanneer je via een galerie verkoopt, moet je rekening houden met de commissie van de galerie (tegenwoordig vaak
40 tot 60%). Een galeriehouder zal bovendien invloed willen hebben op de vaststelling van de verkoopprijs; hij/zij kent
de waarde van het kunstwerk in relatie tot zijn klanten.
Denk tevens na over de problematiek van elke kunstenaar: zijn mijn verkoopprijzen
via een galerie hoger dan wanneer
een klant rechtstreeks bij mij koopt (vanwege de commissie)? Is dit wel logisch? En wat vindt de galeriehouder hiervan?
Dit zal iedere kunstenaar voor zichzelf moeten bepalen.
-
-
-
€ ….. tot € …..
€ ….. tot € …..
€ ….. tot € ….
-
-
-
-
€ ….. tot € …..
€ ….. tot € …..
€ ….. tot € ….
-
afmeting 40 x 50 cm:
-
-
-
afmeting 60 x 80 cm:
2
de moraal van het verhaal
Hopelijk werkt deze syllabus als een waardevol onderdeel van je opleiding aan onze
academie. Hoewel in het onder-
staande de aandacht naar het zakelijke gaat, heeft dit alléén zin als jouw aandacht voor de kunstzinnige kwaliteit van
je werk voorop blijft staan. Deze syllabus zou bij verkeerde lezing kunnen suggereren dat het goed is om hoe dan ook
je werk te verkopen, maar de verantwoordelijkheid van een kunstenaar gaat natuurlijk verder dan dat. Het is fijn als
een koper iets leuk of mooi vindt, maar het is niet goed als hij/zij daarvoor een prijs betaalt die bij kunst hoort als het
werk die naam niet voldoende waarmaakt. Onze kunstopleiding is erop gericht dat je weet waarover je het hebt als
je kunst op de markt brengt. Voor de koper ben jij de deskundige waarop hij/zij moet
kunnen vertrouwen. Je 'core bus-
siness' is de ontwikkeling van kunst. Wie daar serieus mee bezig is, kan het 'te gelde maken' er vanzelf achteraan
laten komen. Wie te haastig is en het omdraait ontneemt zichzelf de kans op een echte carrière.
7
leuker kunnen we het niet maken: de kunstenaar en de belastingdienst
Allereerst is het handig om te weten dat een aantal belastingkantoren (met name in de grote steden) controleurs
in dienst hebben die alle kunstenaars in hun gebied ‘in portefeuille’ hebben. Wanneer je contact opneemt met zo’n
ambtenaar, kun je vragen om een informatief gesprek. Tijdens zo’n gesprek, soms gewoon bij jou thuis, kan de
controleur je vrijblijvend alle relevante zaken melden die je nodig hebt om te beslissen
of het nodig is om een BTW-
nummer aan te vragen en wanneer je nu als freelancer of als zelfstandig ondernemer aangemerkt wordt.
Sinds kort dienen ook 'vrije beroepsbeoefenaren' zoals kunstenaars zich in te schrijven bij de Kamer van Koophandel.
Hieronder zal ik de belangrijkste zaken behandelen. Voor meer informatie kun je uiteraard contact opnemen met de
belastingdienst zelf.
Omzetbelasting
Als je inkomsten hebt waar je BTW over moet betalen, zul je een BTW-
tevens in dat je een ‘deugdelijke’ administratie moet gaan voeren.
Het BTW tarief bij verkoop van kunst is normaal gesproken lager dan het reguliere
tarief, namelijk 6%. Hier zijn echter
een aantal uitzonderingen op: decors vallen onder de 19% regeling, evenals toegepaste
kunst (bijv. op T-
als je meer dan acht afgietsels maakt van hetzelfde beeld moet je ook 19% factureren. Kortom, wanneer je iets anders
dan regulier werk gaat verrichten, is het nuttig om eerst uit te zoeken welk BTW tarief je moet berekenen. Een keer per
kwartaal moet je per computer je aangifte voor de omzetbelasting doen. Hierbij geef je de BTW over je inkomsten van
dat kwartaal op en mag je de BTW van je gemaakte kosten er weer vanaf trekken (de zgn. voorbelasting); denk daarbij
aan de door jou betaalde BTW van materiaalkosten, atelierhuur, PR-
krijg je dat bedrag terugbetaald. Als je een geringe omzet hebt, kan je toestemming krijgen om niet elk kwartaal, maar
één maal per jaar aangifte te doen.
De KOR-
Wanneer je nog géén erg hoge omzet hebt, kun je aan het einde van
het jaar in aanmerking komen voor de Kleine
Ondernemers Regeling (KOR). Op dit moment geldt, dat als je verschuldigde BTW minus je voorbelasting lager is dan
€ 1.883,-
belastingdienst.
Zelfstandig ondernemer of freelancer
Wanneer je door de belastingdienst als zelfstandig ondernemer wordt aangemerkt, kom je de eerste paar jaar in
aanmerking voor de startersaftrek (naast de reguliere zelfstandigenaftrek), hetgeen kan betekenen dat je dan nog
geen inkomstenbelasting hoeft af te dragen. Je moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen om als zelfstandig
ondernemer gezien te worden:
-
-
-
komt, maar soms maak je de eerste tijd verlies en kun je toch als zelfstandig ondernemer gezien worden.
-
een website en ander PR-
-
Als je nog niet aan deze criteria voldoet, wordt je gezien als freelancer. Dat betekent
dat je wel omzet moet opgeven,
maar niet in aanmerking komt voor de zelfstandigenaftrek (en dus inkomstenbelasting
moet betalen).
De administratie
Je bent in bovenstaande gevallen verplicht om een ‘deugdelijke’ administratie te voeren en te bewaren (in ieder geval
7 jaar). Denk hierbij aan kopieën van facturen, inkoopbonnen, boekhouding, kopie aangifte inkomstenbelasting en
omzetbelasting en giro-
onderneming te openen.
Administratie t.a.v. de omzetbelasting
Voor de omzetbelasting geldt dat je een computerprogramma
of een boekhoudschrift moet bijhouden met aan
de linkerzijde de ontvangsten en aan de rechterzijde de uitgaven. Hierbij splits je de totalen in een tabel ‘omzet excl.
BTW’, een tabel ‘6% BTW’ en eventueel een tabel ‘19% BTW’. Per kwartaal tel je alles bij elkaar op en begin je op
een volgende pagina.
Facturering
Je moet kopieën van je facturen bewaren. Op de facturen moet een (logisch
doorlopend) factuurnummer vermeld
staan. Verder een factuurdatum, een orderdatum, naam en adres van de opdrachtgever
èn zijn BTW-
eigen BTW-
bedrag aan BTW en een totaalbedrag.
Urenregistratie
Wanneer je in aanmerking wilt komen voor de zelfstandigenaftrek moet
je een urenregistratie bijhouden. In een
agenda vermeld je dan per dag het aantal uren dat je gewerkt hebt voor je onderneming en welke activiteiten
je verricht hebt. Aan het einde van het jaar moeten dit minimaal 1225 uur zijn.
Verlies-
Aan het einde van het jaar moet je een balans opmaken. Alle
bedragen die je hier hanteert dienen exclusief BTW
te zijn. Onder winst vallen de opbrengsten van je verkopen, eventuele subsidies,
het bedrag van de KOR-
en andere fiscale terugbetalingen. Ook de waarde van je "voorraad gereed product" moet je hier bij optellen.
Vervolgens kun je alle zakelijk gemaakte kosten aftrekken. Dit zijn de kosten voor
materialen, werkkleding, vaklite-
ratuur, kilometerkosten (dan moet je wel een rittenregistratie bijhouden, gesplitst in zakelijk en privé), telefoon,
atelierhuur, administratie en afschrijvingen van inventaris (zoals gereedschappen en computer, hier geldt een aparte
regeling voor). Uiteindelijk wordt dan duidelijk wat je winst of verlies van dat
jaar is. Deze verlies-
heb je nodig voor je aangifte voor inkomstenbelasting.
VAR-
Wanneer je voor wat langere tijd werkzaamheden verricht voor een opdrachtgever (bedrijf) wordt je soms verzocht om
een Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) te overhandigen. Een dergelijke verklaring geeft
duidelijkheid over wie er verant-
woordelijk is voor de betaling van belasting en premies. Een opdrachtgever vraagt dit aan je om later problemen te
voorkomen m.b.t. het juridische vraagstuk of je eigenlijk niet als werknemer van zijn bedrijf gezien had moeten worden.
Wanneer je een VAR-
aan te vragen. Dit geldt voor de periode waarin de verklaring geldt, te weten een
jaar. Er zijn verschillende soorten VAR-
verklaringen. Wanneer je er een nodig hebt, kun je het formulier ‘Aanvraag Verklaring Arbeidsrelatie’ downloaden bij de
belastingdienst. Het duurt ongeveer zes weken voordat je een reactie krijgt.
Kunstrai (Art Amsterdam)
(klik)
Kunstuitleen
(klik)
Onderneming & Kunst,
Amsterdam (klik)
Gratis Pagina's voor kunstenaars(klik)
Onderdeel van de academie-
website (klik)
Advies en praktische infor-
matie over het kunstvak
(klik)
Kunstlijn Haarlem (klik)
(klik)
