Wat verwacht je als student van een kunstacademie en wat verwacht een kunstacademie
van jou? Deze vragen gelden niet alleen voor onze vakopleiding maar ook voor de cursussen
en voor de workshops.

Toen ik zelf aan de Rietveld begon had ik niet een volledig beeld van de vakken die ik zou
krijgen. Ik vermoedde les te krijgen in o.a. compositie, vorm, kleur, materialen en technieken.
Dat achter die dingen iets veel groters schuilging begreep ik toen de lessen begonnen.
Wat direct opviel was dat niets op een presenteerblaadje werd aangedragen: in de kunst
moet je zelf de motor zijn. Logisch natuurlijk, maar ik had dat nooit zó sterk meegemaakt in
andere opleidingen.

Docenten van kunstacademies zijn niet in de eerste plaats ‘leraren’ maar kunstenaars.
Dit soort docenten staat garant voor inspiratie maar soms ook voor onbegrijpelijke lessen,
onbegrijpelijk althans voor nieuwkomers. In de beginfase begrepen wij als studenten vooral
het volgende. Als wij dachten goed werk te leveren, dan was het juist slecht en omgekeerd.
Die formule was zo betrouwbaar dat we zo nu en dan bewust lelijk werk maakten om te
scoren bij de beoordelingen.

Als ik kort aangeef wat wij van jou verwachten, geeft dat ook een indicatie van hetgeen jij van
óns kunt verwachten. Hoofddoel van al onze lessen is ‘zelfstandigheid, verdieping, kunstzin-
nige kwaliteit en samenhang in je werk’. Zo opgesomd niet meer dan een mond vol woorden,
maar de wereld er achter is groot en kritisch en veeleisend. In die wereld heb je één ding
nodig boven al het andere en dat is: een creatieve mentaliteit.

Creativiteit is weliswaar gebaat bij bepaalde vaardigheden die je hebt of aanleert, maar
veel meer dan dat is creativiteit een mentaliteit, een houding, een levenshouding. Hieraan
kan ik een lijstje van trefwoorden koppelen, waarvan je er ’n aantal bij jezelf zult herkennen.
Hoe meer je herkent, hoe beter: durf, risico, nieuwsgierigheid, vertrouwen, openheid, reflectie,
spontaniteit, flexibiliteit, androgyniteit, onvoorspelbaarheid, naïviteit, chaos, ordelijkheid,
geduld, ongeduld, loslaten, doorbijten. Het is maar een greep in willekeurige volgorde,
hoewel durf voorop staat. Het lijstje bevat enkele tegenstellingen, waarvan het een niet
zonder het ander kan. Zo is het niet voldoende om alleen chaotisch te zijn of alleen ordelijk.
In beide situaties kom je niet tot interessant werk. Het gaat erom dat je beide aankunt en
vaak tegelijkertijd.

Het hebben van creatieve vermogens ergens diep in jezelf is niet heel bijzonder. Het zijn
gewone menselijke eigenschappen. Apart is misschien een mix van tegenstellingen, maar
bijzonder wordt het pas als je je creativiteit effectief op de voorgrond kunt zetten en deze niet
laat verdringen door bijvoorbeeld de angst om af te gaan.

Ik denk dat je de weg vindt in deze website en in onze academie. Met vragen of opmerkingen
ben je welkom via onze emailadressen of via de telefonische antwoordband 023-5252656.

Pieter Berkhout

.